سوال از مشروعیت قانونی و شرعی ولایت فقیه، سوالی بسیار مهم است چرا که در برگیرنده مباحث اعتقادی شیعه و مباحث سیاسی اسلام است، یعنی از دو منظر میتوان به آن نگاه کرد
سوال از مشروعیت قانونی و شرعی ولایت فقیه، سوالی بسیار مهم است چرا که در برگیرنده مباحث اعتقادی شیعه و مباحث سیاسی اسلام است، یعنی از دو منظر میتوان به آن نگاه کرد: 1. دیدگاه اعتقادی صِرف
2. دیدگاه سیاسی که البته سیاست اسلامی برگرفته از نقطه نظرات اعتقادی ناب اسلام است. طبیعی است برای ورود به این بحث، مقدمات شناختی لازم است. به عبارت دیگر، این سؤال تقریباً در پایان یک راه قرار دارد که مقدمات قبلی آن برای فهم و تبیین این سؤال ضروری و مهم است از جمله اینکه تمام اصول دین به هم پیوستگی منطقی و عینی دارند و بر این اساس، سؤال مربوط به ولایت فقیه هم که جرعهای از بحث امامت است، متصل با مباحث اعتقادی اصیل اسلام است.
به طور خیلی خلاصه میتوان گفت: 1) توحید و صفات حق تعالی بالاخص بعد هدایتگری عام حق تعالی . 2) مباحث مربوط به معاد و حیات جاودانه اخروی که بر اساس حیات دنیایی انسان تبیین میشود. 3) مباحث مربوط به نبوت که چگونگی پیمودن راه از دنیا به عقبی است. 4) مباحث مربوط به امامت که در دوران خاتمیت ادامه دهنده رسالت هدایتگری انسان کمال جوست 5) مباحث مربوط به عدل الهی که هیچ انسانی و امتی را بدون راهبر حقیقی قرار نمیدهد. 6) مباحث مربوط به علل غیبت امام عصر و شرایط تداوم دینداری انسانها در این دوران. اینها رؤوس بسیار کلی مطالبی است که باید به آنها پرداخت تا بتوان به سؤال بالا پاسخی عمیق داد اما میتوان به کتبی در این زمینه مراجعه کرد که مستقیماً به مسأله مورد نظر پرداخته است، مانند کتاب ولایت فقیه حضرت امام خمینی ().
ولایت فقیه آیتالله جوادی آملی
ولایت فقیه آقای جوان
امامت و رهبری آیتالله جوادی آملی
پرسش و پاسخ (3 جلد) از آیتالله مصباح یزدی
ولایت فقیه آقای هادوی ـ آیتالله مصباح یزدی
علاوه بر این، از آنجا که مسئله ولایت فقیه امری صِرفاً سیاسی نیست بلکه اساساً اعتقادی میباشد، لذا برای فهم آن قوت اعتقادی لازم است .بنابراین شما بهتر است کتابهایی را مطالعه کنید که این سیر مباحث را تجلی میدهد و در آن صورت خود به ضرورت آن پی خواهید برد. (از جمله کتب اعتقادی و بالاخص کتابهای استاد شهید مطهری مانند: توحید ـ نبوت امامت و رهبری، عدل و معاد و سایر کتب این نویسندة ارجمند) در هر صورت خیلی خلاصه عرض میکنیم:
اما لطف خدا که منقطع نیست و در دوران غیبت، هدایت تعطیل نمیشود. لذا امام زمان (7)، در دوران غیبت نیز همچون خورشید پشت ابر، نورافشانی میکند و با اذن خدا، به هدایت انسانها و حفظ حیات هستی مشغول و مأمور است و لطفش به جهان میرسد ولیکن مضاف بر آن، به امر خودش، در این دوران باید به فقیه مراجعه کرد، فقیهی که جامع تمام شرایطی باشد که ایشان در حدیث معروف خود فرموده است. پس ولایت فقیه در تداوم ولایت «خدا، پیامبر و امام» و به امر اوست. بنابراین مشروعیت ولایت فقیه، از نظر شرعی، امر امام زمان (7) و از نظر عقلی ضرورت نیاز به هدایت و سرپرستی است و مشروعیت قانونی آن نیز به این معناست که وقتی جامعهای به فقیه واجد شرایط روی آورده و حکومتی را بر این اساس بر پا میکند. طبق قانون اساسی نظر او مشروعیت قانونی هم پیدا میکند.
